Die Gaste
İKİ AYLIK TÜRKÇE GAZETE
ISSN 2194-2668
DİL VE EĞİTİMİ DESTEKLEMEK İÇİN İNİSİYATİF
(Initiative zur Förderung von Sprache und Bildung e.V.)


  • SONRAKİ YAZI
  • ÖNCEKİ YAZI
    27. Sayı / Mayıs-Temmuz 2013



    Die Gaste 27. Sayı / Mayıs-Temmuz 2013

     
     

    Die Gaste

    İKİ AYLIK TÜRKÇE GAZETE

    ISSN 2194-2668

    DİL VE EĞİTİMİ DESTEKLEMEK İÇİN
    İNİSİYATİF

    Yayın Sorumlusu (ViSdP):
    Engin Kunter


    diegaste@yahoo.com

    Türkçe Yanlışları
    IV


    Dr. phil. Esin İLERİ-ECER


        Bilindiği gibi Türkçede bazı kelimeler yalnız canlı varlıklar (+Anim) için kullanılır; örneğin - Almanca karşılığı “das (Lebens-)Alter” olan – “yaş” (isim) gibi. Onun için Almanca “alt” sıfatının Türkçe karşılığı iki, hattâ üç kelimedir: hem “yaşlı/ihtiyar” (+Anim), hem de “eski”. Türkçe “genç <=> yaşlı” (+Anim) kelimelerinin Almanca karşılığı “jung <=> alt iken (Bkz.: Esin İLERİ: Lehrbuch der türkischen Sprache. Hamburg 2007, s. 63 ve 74), “yeni” <=> “eski” sıfatlarının Almanca karşılığı “neu” <=> “alt”dır.
        Bu, Türkçenin bu alandaki zenginliğini göstermektedir. Burada “Türkçenin zenginliğini” vurgulamamın sebebi, adını vermek istemediğim bazı bilimsel çalışmalarda kelime hazinesi bakımından Almancanın Türkçeye nazaran daha zengin olduğu vurgulandığı içindir. Tabiî ki, karşılığı iki Almanca kelime olan tek Türkçe kelimeler de vardır, ama bu durum genelleştirilemez.
        Buna karşılık bazı bilgisiz ve bilinçsiz Türk vatandaşları anadilleri olan Türkçeyi doğru kullanmayarak bu zenginliği fakirliğe dönüştürmektedirler. Örneğin: “Bu araba kaç yaşında?” cümlesinde olduğu gibi. Arabanın - canlı varlık olmadığı için – “yaşı” yoktur. Aynı şekilde bir araba ne “genç”tir, ne de “yaşlı/ihtiyar”dır; ya “eski”dir, ya da “yeni”dir. Eğer bir arabanın “yeni” mi, “eski” mi olduğunu öğrenmek istersek, o zaman sorulacak doğru soru “Bu araba kaç yıllık / kaç senelik”tir.
        Türkçede bazı kelimeler yalnız canlı varlıklar (+Anim) için, kullanıldığı gibi, bazı kelimeler de yalnız “somut” olarak kullanılır, yani mecazî anlamı yoktur; örneğin “ev”; Almanca karşılığı yalnız “das Haus”, ama “das Heim” değil! “Ev” kelimesi de, bilhassa televizyonun spor haberlerinde yanlış kullanılmaktadır. Örnegin “Heimspiel” “kendi evinde oynamak” olarak Türkçeye çevrilmektedir. Halbuki “Heimspiel” Türkçeye doğru çevrildiği takdirde, “kendi sahasında oynamak” olması gerekir.
        Bu örnekten de anlaşıldığı gibi, yanlış çevirilerle de dilimizi bozuyoruz.
        Dilimize lütfen daha çok özen gösterelim!